Κώστας Σίμογλου: Μπορούμε να ελπίζουμε για την επιστροφή των κλεμμένων από τους Βουλγάρους ιερών κειμηλίων της Ι.Μ.Τιμίου Προδρόμου;

Κώστας Σίμογλου: Μπορούμε να ελπίζουμε για την επιστροφή των κλεμμένων από τους Βουλγάρους ιερών κειμηλίων της Ι.Μ.Τιμίου Προδρόμου;

Μετά την πρόσφατη ομιλία του τ. Προέδρου της Δημοκρατίας κ. Παυλόπουλου στην πόλη μας, που οργάνωσε ο Μητροπολίτης Σερρών και Νιγρίτης κ. Θεολόγος σε συνεργασία με την Αντιπεριφέρεια Σερρών και τον Δήμο Σερρών, θεώρησα σκόπιμο να διερευνήσω τις προσπάθειες που έγιναν για την ανάκτηση των κλαπέντων από τους Βουλγάρους θησαυρών της μονής του Τιμίου Προδρόμου σε εμπόλεμες περιόδους (1917 και 1942) και τι αποτέλεσμα είχαν. Έτσι πιστεύω θα έχουμε μια πιο αντικειμενική ιδέα για το πού βρισκόμαστε.
Θα σχολιάσουμε μόνον γι’ αυτά που κλάπηκαν από το δικό μας Μοναστήρι, χωρίς να συμπεριλάβουμε και αυτά της Εικοσιφοίνισσας της Δράμας ή και της Ξάνθης όπου συνέβησαν παρόμοια.

Γνωρίζουμε ότι τα πολύ περισσότερα βρίσκονται στη Βουλγαρία, ελάχιστα έχουν επιστραφεί (παρά το γεγονός της υπογραφής διεθνών συμβάσεων όπως του Νεϊγύ το1919 και της Χάγης το 1954 για την επιστροφή τους), όσα δε βρίσκονται στην χώρα μας προέρχονται κυρίως από Μουσεία των Η.Π.Α., όπου πιθανώς είχαν πουληθεί από Βουλγάρους.
Αυτά τα ολίγα φυλάσσονται στην Εθνική Βιβλιοθήκη, στο Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο Αθηνών, στο Μουσείο Μπενάκη, στην Βιβλιοθήκη της Βουλής των Ελλήνων και ελάχιστα στην Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Σερρών.

Τα κλεμμένα (που είναι πολλά και ιδιαίτερα σημαντικά) ευρίσκονται στο Κεντρικό Εκκλησιαστικό Μουσείο Σόφιας, το Εθνικό Ιστορικό Μουσείο Βουλγαρίας, και στο Κέντρο Σλαβοβυζαντινών Σπουδών Ivan Dujcev στην Σόφια επίσης, που ονομάστηκε έτσι προς τιμήν αυτού που κατέγραψε αυτούς τους θησαυρούς και υπέδειξε τους πολυτιμότερους για αρπαγή.

Έγιναν πολλές ενέργειες από τις Μονές Τιμίου Προδρόμου και Εικοσιφοίνισσας, τον Μητροπολίτη Σερρών και Νιγρίτης κ. Θεολόγον και τον αείμνηστο Παύλο της Δράμας, το Οικουμενικό Πατριαρχείο, την Αρχιεπισκοπή Η.Π.Α και τα Υπουργεία Εξωτερικών και Πολιτισμού χωρίς κανένα αποτέλεσμα. Δύο ευρωβουλευτές οι κ.κ. Νότης Μαριάς και Εμμανουήλ Φράγκος ενημέρωσαν σχετικά την Ευρωβουλή.
Από το 1920 μέχρι το 1990 το θέμα παραμένει ανοικτό και δεν φαίνεται να υπάρχει σχετική δραστηριότητα, μεταξύ δε 1990 και 2010 νέες προσπάθειες των Υπουργείων Εξωτερικών και Πολιτισμού αλλά και της Εκκλησίας δεν φέρνουν αποτέλεσμα. Το 2017 ανακηρύσσεται στις Σέρρες ‘’έτος διεκδίκησης των κειμηλίων’’, λόγω της συμπλήρωσης 100 ετών από την αρπαγή τους. Στην προσπάθεια αυτή παίζει ενεργό ρόλο η δική μας Ε.Μ.Ε.Ι.Σ.
Ενημερώνεται ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας κ. Πρ. Παυλόπουλος, ο οποίος εκφράζει την συμπαράσταση του. Το 2017 όμως είναι και ο χρόνος που ο Βούλγαρος Πρόεδρος της Δημοκρατίας απορρίπτει δημόσια την προοπτική επιστροφής των κειμηλίων, ενώ ο Ευρωβουλευτής κ, Φράγκος ενημερώνει επίσημα την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Ας μου επιτραπούν μερικές απορίες. Η Ελλάδα τί δραστικά μέτρα έλαβε πριν την ένταξη αυτής της χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, για επιστροφή των κλαπέντων θησαυρών; Υπάρχει το δικαίωμα του veto. Γιατί δεν το χρησιμοποίησε το 2007, πριν η Βουλγαρία εισέλθει στην Ε.Ε., αλλά παρέμεινε στις διπλωματικές αβρότητες; Σήμερα η χώρα αυτή θέτει veto για την είσοδο της Βόρειας Μακεδονίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αν δεν αναγνωρίσει ότι η γλώσσα που μιλούν είναι Βουλγαρική και ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού της είναι Βούλγαροι.
Ο Βουλευτής μας κ. Χατζηβασιλείου που δραστηριοποιήθηκε πρόσφατα σχετικά έφερε σε προσωπική επαφή τον Μητροπολίτη μας με τον Πρωθυπουργό για ενημέρωση του με το θέμα των κειμηλίων. Θετικό είναι επίσης ότι πολύ πρόσφατα έγινε και Υφυπουργός Εξωτερικών για Ευρωπαϊκά θέματα, που σημαίνει στενή συνεργασία με τον Πρωθυπουργό. Θα ασχοληθεί και θα μπορέσει να επιτύχει αυτό που είναι τόσο σημαντικό για το τόπο μας και που για έναν και πλέον αιώνα λιμνάζει ή θα προστεθεί μια ακόμα σελίδα στον φάκελο των σχετικών προσπαθειών και ομιλιών, όπως συνήθως γίνεται;
Και κάτι ακόμη. Υπάρχει χώρος για φύλαξη και έκθεση των κειμηλίων, όσων θα επιστραφούν και όσων φυλάσσονται στην Αθήνα, η οποία επίσης δεν ξέρουμε αν θα μας τα επιστρέψει; Η πόλη ερημώνει και έχει ανάγκη να προβληθεί. Και, αν εξαιρέσουμε το Μουσείο Ξενάκη, τίποτε δεν έχουμε να επιδείξουμε, διεθνώς αλλά και Πανελλήνια, τα τελευταία χρόνια.