Δεσποτικό Κυκλάδων: Το ιερό με τους ανεξάντλητους αρχαιολογικούς θησαυρούς

149
Δεσποτικό Κυκλάδων
- Διαφήμιση -

Έπειτα από περίπου 20 χρόνια συστηματικών ερευνών οι ανασκαφές στο ακατοίκητο νησάκι του Δεσποτικού εξακολουθούν να φέρνουν στο φως σπουδαία ευρήματα.

Ο αρχαιολογικός χώρος στο Δεσποτικό Κυκλάδων, ο οποίος βρίσκεται στη θέση Μάντρα, ανασκάπτεται συστηματικά από το 2001 και μέχρι σήμερα οι συνεχείς έρευνες έχουν φέρει στο φως ένα εκτεταμένο ιερό αφιερωμένο στον Απόλλωνα, για την ύπαρξη του οποίου δεν γίνεται αναφορά σε επιγραφικές ή άλλες φιλολογικές πηγές της αρχαιότητας.

- Διαφήμιση -

Η ακμή του χρονολογείται τον 6ο αι. π.Χ., αλλά, σύμφωνα με τις πρόσφατες έρευνες, τα πρωιμότερα ίχνη λατρείας ανάγονται στον 8ο αι. π.Χ. Η αποκάλυψη του ιερού άλλαξε ριζικά το λατρευτικό τοπίο των γεωμετρικών και αρχαϊκών Κυκλάδων, αφού πρόκειται για το μεγαλύτερο σε έκταση ιερό μετά από αυτό της Δήλου.

Έπειτα από περίπου 20 χρόνια συστηματικών ερευνών, έως σήμερα έχουν αποκαλυφθεί 20 κτίρια που χρονολογούνται από τους γεωμετρικούς έως τους κλασικούς χρόνους.

Σύμφωνα με όσα μας εξηγεί ο διευθυντής της ανασκαφής και αρχαιολόγος της Εφορείας Αρχαιοτήτων Κυκλάδων, Γιάννος Κουράγιος: «Πυρήνας του αρχαϊκού ιερού είναι το τέμενος με έκταση περίπου 2 στρέμματα. Νότια του τεμένους εκτείνονται συγκροτήματα βοηθητικών κτιρίων, ενώ ανατολικά, και πάνω στη διαδρομή που θα ακολουθούσαν οι πιστοί από το λιμάνι ως το ιερό, έχουν ανασκαφεί 9 κτίρια και πέντε ακόμη στη νησίδα Τσιμηντήρι. Το τέμενος αποτελούνταν από τρία κτίρια, τρεις πύλες και τρεις στοές και προστατευόταν από περίβολο».

Οι συνεχείς έρευνες έχουν φέρει στο φως ένα εκτεταμένο ιερό αφιερωμένο στον Απόλλωνα, για την ύπαρξη του οποίου δεν γίνεται αναφορά σε επιγραφικές ή άλλες φιλολογικές πηγές της αρχαιότητας.  Εξακόσια αντικείμενα κυκλαδικής, κορινθιακής, ανατολικο-ιωνικής, κυπριακής και αιγυπτιακής προέλευσης βρέθηκαν κάτω από τις πλάκες του δαπέδου του. Το σημαντικότερο από τα ευρήματα είναι το τμήμα δαιδαλικού ειδωλίου γυναικείας μορφής που χρονολογείται γύρω στο 675-650 π.Χ. και ταυτίζεται με το αρχικό λατρευτικό είδωλο.

Απέναντι από τον ναό, στο μέσο του περιβόλου, βρισκόταν ο κεντρικός βωμός του ιερού. Στο προστώο του εστιατορίου υπήρχε μαρμάρινος τελετουργικός βόθρος για τη τέλεση χοών, ενώ μπροστά από τον ναό υπήρχε η εσχάρα της Εστίας Ισθμίας.

Ακριβώς έξω από τη νότια πύλη του τεμένους βρίσκονται το Νότιο και το Ανατολικό Συγκρότημα. Το λεγόμενο Νότιο Συγκρότημα περιλαμβάνει το τετράγωνο κτίσμα και το λουτρό που χρησίμευε για τον συμβολικό εξαγνισμό των πιστών πριν από την είσοδό τους στο ιερό τέμενος. Δυτικά αυτού υπάρχουν άλλα 11 δωμάτια που χρονολογούνται στην κλασική εποχή, αφού σε αυτά βρέθηκαν εντοιχισμένοι σε δεύτερη χρήση τρεις αρχαϊκοί κούροι. Το Ανατολικό Συγκρότημα, εκτάσεως περί τα 300 τ.μ., ερευνάται ακόμη. Η ανάγκη των καθημερινών λειτουργιών του ιερού για νερό καλυπτόταν από δύο μεγάλα κτιστά πηγάδια, ένα στο Νότιο Συγκρότημα και ένα δυτικά του τεμένους, βάθους 8μ. Σε μεγαλύτερη απόσταση από το τέμενος έχουν αποκαλυφθεί 9 κτίρια, ένας περίβολος και κυκλικός πύργος.

Έως σήμερα έχουν αποκαλυφθεί 20 κτίρια που χρονολογούνται από τους γεωμετρικούς έως τους κλασικούς χρόνους.

Η μεγαλύτερη έκπληξη ήρθε φέτος από την έρευνα του Τσιμηντηρίου που βρίσκεται ανάμεσα στο Δεσποτικό και την Αντίπαρο, με την οποία ενωνόταν με πορθμό κατά την αρχαιότητα. Η αρχαιολόγος, στενή συνεργάτις του κ. Κουράγιου και μέλος της επιστημονικής ομάδας της ανασκαφής Ίλια Νταϊφά αναφέρει ότι: «Μέσα σε μόλις πέντε ημέρες έρευνας φέραμε στο φως 6 κτίρια μεγάλων διαστάσεων και εντοπίσαμε άλλα 3.

Φυσικά, το μεγαλύτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα μαρμάρινα αγάλματα που βρέθηκαν στο ιερό, τα πιο λαμπρά αναθήματα στον θεό Απόλλωνα.

Τα πολυπληθή ευρήματα από τον ναό επιβεβαιώνουν τον πλούτο του ιερού.
Η επιστημονική ομάδα της ανασκαφής, με επικεφαλής τον αρχαιολόγο Γιάννο Κουράγιο, έχει προχωρήσει ήδη στην εκπόνηση μελέτης συντήρησης και αποκατάστασης των αρχιτεκτονικών καταλοίπων, και μελέτης αναστήλωσης του αρχαϊκού ναού και εστιατορίου, ενώ έχει ξεκινήσει την εφαρμογή των φάσεων της αναστήλωσης.

Εναέρια άποψη του αρχαιολογικού χώρου.

 

 

 

- Διαφήμιση -

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.